Oplichters steeds creatiever: wijkagenten waarschuwen voor nieuwe fraudepraktijken

VINKHUIZEN/HOOGKERK- Het aantal meldingen van oplichtingspraktijken is in 2024 enorm gestegen, dat blijkt uit cijfers van de Fraudehelpdesk. Denk hierbij aan het ontvangen van valse appjes of betaallinks. De wijkagenten van Vinkhuizen en Hoogkerk waarschuwen dan ook voor criminelen die steeds creatiever worden in de manier van oplichten: ‘Het gevaar ligt altijd op de loer’.

Dat zegt wijkagent Jos Veenstra. Hij loopt al een aantal jaren rond in Hoogkerk, Groenhof, Leegkerk, Gravenburg en Buitenhof. Hij vertelt dat er steeds vaker meldingen binnekomen met betrekking tot oplichting. Denk hierbij aan internetoplichting, het versturen van valse linkjes via de mail of sociale media en appjes van vreemde nummers: ‘Tegenwoordig hebben we het er steeds drukker mee. Regelmatig krijgen we wel meldingen dat een oplichter een poging doet om iemand geld afhandig te maken. Ze worden steeds creatiever en het is aan ons om mensen daar alert op te maken.’

Ping! ping! Een appje van een onbekend nummer. Mam, mijn telefoon is in de wc gevallen en nu heb ik een nieuwe moeten aanschaffen. Hierbij mijn nieuwe nummer en oh ja.....ik heb problemen met het betalen van de huur? Ik kan het niet meer opbrengen. Hier is een linkje waar het geld naartoe kan. Zo gaan internetoplichters tegenwoordig te werk. Ze doen alsof ze familie zijn en vragen om geld te betalen via een link. ‘Goed van vertrouwen trappen mensen vaak in deze slinkse truc’, zegt Veenstra. ‘Iedereen krijgt er wekelijks en soms wel dagelijks mee te maken.’ 

Operationeel expert wijkagent Robert Bouma stelt dat de impact van een dergelijke manier van oplichting een grotere impact heeft dan bijvoorbeeld een inbraak: ‘Het levert een flinke deuk in het vertrouwen van iemand op. In sommige gevallen durft iemand amper zijn of haar eigen huis nog in. Het is vreselijk om die verhalen te horen.’ Vooral ouderen zijn vaak de dupe. ‘Die doelgroep is erg kwetsbaar’, zegt Bouma. Ook op de redactie van de Westerkrant kregen we afgelopen tijd een aantal meldingen binnen van oplichting bij de oudere doelgroep. Zo werd onlangs een slachtoffer in haar bejaardenwoning beroofd van waardevolle pasjes en inloggegevens. ‘Voor ouderen is het na een dergelijk incident lastig om er weer volledig bovenop te komen en het vertrouwen in de mens terug te krijgen.’

Agent Bouma vertelt verder over de creativiteit van criminelen. ‘Tegenwoordig krijgen we ook meldingen van de aanwezigheid van nepagenten in de regio. Ze bellen bij mensen aan en vragen of ze binnen mogen kijken of spullen mogen meenemen. Op deze wijze lukt het ze vaak om geld of waardevolle spullen te bemachtigen.’ Hij geeft daarbij ook een paar tips. Vraag bijvoorbeeld altijd naar het legitimatiebewijs van een agent of bel de meldkamer of er inderdaad een daadwerkelijke agent bij de deur staat.

Heeft aangifte doen van deze slinkse oplichtingspraktijken wel zin? Agent Veenstra: ‘We zien vaak dat de drempel voor dergelijke aangifte hoger ligt, omdat mensen zich schamen voor wat ze is overkomen.’ Volgens de wijkagenten is dat niet nodig, want het gebeurt op zo’n slinkse wijze dat het iedereen kan overkomen: de oplichters weten precies hoe ze moeten inspelen op verschillende situaties. Daarnaast is aangifte doen niet altijd even eenvoudig, omdat internetoplichting of andere vormen van fraude best gecompliceerd zijn.’ Toch stelt Veenstra dat het absoluut van belang is om zo snel mogelijk aangifte te doen, omdat er dan een dossier kan worden opgebouwd. Ook is er bij de politie steeds meer bekend over deze vorm van oplichting, waardoor er soms sneller gehandeld kan worden. Hij stelt wel dat de wijkagenten in de omgeving van Hoogkerk een positieve ontwikkeling zien. De bereidheid om een incident te melden bij de politie is de laatste tijd gestegen. ‘Daar zijn we erg blij mee’, vertelt Bouma. We hopen dat deze ontwikkeling zich ook in andere wijken en buurten doorzet.’ Voor de wijkagenten is het belangrijk om zich te laten zien in de wijk, zodat mensen weten waar ze zich moeten melden en er een persoonlijk gezicht bij hebben. Ook is het mogelijk om de politie bij een verdachte situatie een appje te sturen. ‘Dat is voor veel mensen laagdrempeliger, waardoor ze ons sneller inschakelen’, aldus Veenstra.

De politie heeft nog wel een aantal tips voor het geval iemand in een verdachte situatie belandt. Ze waarschuwt bijvoorbeeld voor het verstrekken van identiteitsgegevens, omdat oplichters hier flink misbruik van kunnen maken. ‘Controleer altijd een tweede keer of schakel een vertrouwenspersoon is als je het niet vertrouwt’, vertelt Veenstra.

Verder kunnen wachtwoorden vaak simpel worden achterhaald of gehackt. Bouma attendeert mensen er dan ook op om sterke wachtwoorden te verzinnen die moeilijk te kraken zijn. Als laatste benadrukt hij om de digitale contacten op de telefoon op computer zorgvuldig te beheren: ‘Klink niet klakkeloos linkjes van onbekende nummers aan en laat voor de zekerheid iemand meekijken. Laat je daarnaast zeker niet onder druk zetten!’

De laatste tijd zijn de wijkagenten in Hoogkerk en Vinkhuizen veelvuldig bezig met het verspreiden van flyers. Daarop staan tips over hoe te handelen bij een vermoeden van oplichting. Mocht er zich dus een verdachte situatie voordoen, meldt het dan vooral bij de betreffende wijkagent.