Harry Holsteijn laat mensen kennismaken met natuur in Stadspark

STADSPARK – Harry Holsteijn geeft vier keer per jaar ‘excursies’ in het Stadspark om meer bewustzijn te creëren over de Groningse natuur. Hij werkt voor Natuur- en Duurzaamheid Educatie (NDE), de afdeling van de gemeente Groningen die zich voornamelijk bezighoudt met natuuronderwijs voor kinderen, maar deze rondleidingen zijn ook voor volwassenen bedoeld. De eerstvolgende excursie is op zondag 14 december.

“Mensen denken vaak: de natuur, dat is hobbyisme, maar we zijn allemaal natuur,” vertelt Harry Holsteijn. “Mensen voelen een grote afstand tot de natuur; ze zien niet dat we er deel van uitmaken.” Terwijl wij ontzettend veel invloed hebben op onze omgeving; dat is alleen al te zien aan alle plant- en diersoorten in Nederland, die hier van oorsprong helemaal niet voorkomen.

Ook benadrukt hij dat cultuur en natuur met elkaar verweven zijn in onze parken. “Het Stadspark is in een dal van de Drentsche Aa gelegd, en de planten zijn zonder meer natuur, maar het is aangelegd door de mens, dat is cultuur.” Dat we parken aanleggen en daar graag onze vrije tijd doorbrengen, bevestigt volgens Holsteijn hoe verbonden we zijn met de natuur. “We hebben ons enorm van de natuur vervreemd, maar zodra je in de natuur bent, gaat je hartslag omlaag. Het is wetenschappelijk bewezen dat de natuur enorm rustgevend is.”

De excursies zijn elke keer weer anders; er is geen vaste route. Holsteijn: “Ik reageer op vragen of waar ik mensen naar zie kijken, ik wijs ze aan waar ze naar kunnen kijken of laat ze naar iets zoeken.” Dat hoeven geen zeldzame dingen te zijn, want zelfs alledaagse dingen kunnen bijzonder zijn als je er voor het eerst op let. Korstmossen, bijvoorbeeld. “Soms denken mensen dat dat een verfvlek is,” aldus Holsteijn. “Ik neem ook altijd hulpmiddelen mee, zoals een loep om naar kleine vliegjes te kijken, of een spiegel om onder paddenstoelen te kijken.”

Het doel van de rondleidingen en van NDE over het algemeen, is dat mensen zich gaan beseffen dat zij onderdeel zijn van de natuur, want daardoor raken zij ook gemotiveerd om beter voor de wereld om hen heen te gaan zorgen. Normaal gesproken doet NDE dit met lessen voor basisschoolkinderen in de vier schooltuinen in de stad (Westpark, Paddepoel, Beijum en Helpman), waar zij onder andere leren zaaien en oogsten, en bewuster worden van welke planten in Nederland kunnen groeien per seizoen. “Zo leren ze dat ze in de supermarkt niet moeten kiezen voor aardbeien, maar voor boerenkool of spruitjes als het herfst is. Ook leren kinderen over de overlevingsstrategieën die dieren hebben in de winter, en over insecten, vogels en amfibieën,” vertelt Kitty Polman, ook werknemer bij NDE.

De excursies zijn onderdeel van het aanbod van NDE om ook buiten schooltijd aandacht te besteden aan natuureducatie en daar ook volwassenen bij te betrekken. Onder die “extra activiteiten” vallen ook braakballessen, onderwaterlessen en de Boomfeestdag. Ook zijn er educatieve routes uitgestippeld door verschillende parken in Groningen, met QR-codes die leiden naar leerzame video’s over het gebied, ingesproken door Harry Holsteijn. Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van het Stadspark – “dat slaat op het paviljoen, want het park bestaat eigenlijk al langer,” aldus Holsteijn – komen er nog drie educatieve routes bij: één voor kinderen, een natuurroute, en één over de geschiedenis van het park. “Die is in het centrum van het park, dat is ontworpen door Leonard Springer.”

Mocht je geen tijd hebben om 14 december mee te gaan op excursie, ga dan zelf eens op onderzoek uit, roept Holsteijn op. Dat kan met de educatieve routes op zak, maar met je eigen ogen valt ook al heel veel te zien. “Loop eens naar een boom of kruid toe, draai eens een tak om, kijk eens echt naar dingen van dichtbij. Kijk nu in het najaar vooral naar de grond, naar de paddenstoelen.” En kijk naar de boomstammen, dan zie je misschien wintervlinders zitten. “Er zijn meerdere soorten waarvan het vrouwtje rudimentair gevleugeld is; ze heeft heel kleine vleugeltjes waarmee ze niet kan vliegen.” En als je let op de vogels in het park, kun je met veel geluk zelfs een ijsvogel spotten!