Rode Kruis is nergens zonder vrijwilligers

HOENDIEP – Aan de Atoomweg staat het Groningse hoofdkantoor van het Rode Kruis. De noodhulporganisatie staat vooral bekend om de hulp in oorlogsgebieden en ontwikkelingslanden, maar is ook heel actief in Noord-Nederland. Alleen in de provincie Groningen zijn er al 300 vrijwilligers aangesloten.

“We zijn nergens zonder onze vrijwilligers,” aldus Veerle Neijboer, adviseur communicatie en coördinator hulpverlening voedsel bij het Rode Kruis in regio Noord-Nederland. “Elk jaar krijgen we weer veel aanvragen voor hulp op evenementen en vraag ik me af hoe we het rondkrijgen, maar het lukt toch telkens weer.” Alle vrijwilligers bij het Rode Kruis krijgen maandelijks EHBO-training, en brengen die in de praktijk op verscheidene evenementen, zoals de 4 Mijl en beurzen in Martiniplaza. Neijboer: “Gelukkig hebben we hier niet zoveel rampen, waarvoor het Rode Kruis eigenlijk is bedoeld. Met deze evenementen houden onze vrijwilligers hun EHBO-vaardigheden op peil.”

“We hebben een medisch getraind team, dat eigenlijk bestaat ter ondersteuning van de ambulance en de politie, dat is het Noodhulpteam. Er is ook een team Bevolkingszorg, die bij ‘rampen’, bijvoorbeeld ontruimingen vanwege een gaslek, de mensen een luisterend oor bieden en meedenken met praktische dingen zoals medicatie, eten en drinken,” vertelt Neijboer. “Naast vrijwilligers hebben we ook Ready2Helpers, die geen EHBO hebben, maar wel kunnen helpen met hand-en-spandiensten als we niet genoeg vrijwilligers kunnen vinden.” Die kunnen last-minute worden opgeroepen via hun telefoon.

Naast dit soort hulpverlening, houdt het Rode Kruis zich bezig met stille voedselarmoede in Nederland. Neijboer: “In 2021 heeft het Rode Kruis een onderzoek gedaan, waaruit bleek dat het in Nederland ongeveer 450.000 mensen niet lukt om dagelijks drie maaltijden op tafel te krijgen. Ze kunnen niet rondkomen, maar ze kunnen soms niet bij de voedselbank terecht.” Daarom verstrekt het Rode Kruis boodschappenkaarten aan die mensen “om tijdelijke verlichting te bieden. Wij kunnen niet structureel helpen, dus wij zijn gaan werken met partnerorganisaties die kunnen helpen het probleem aan te pakken, zoals stichting Quiet.” Ook wordt er door het hoofdkantoor van het Rode Kruis in Den Haag flink gelobbyd om stille voedselarmoede op de politieke agenda te krijgen. “In de regio’s zitten we meer op de uitvoering,” aldus Neijboer.

Ook adviseert het Rode Kruis vluchtelingen die hun weg niet kunnen vinden in Nederland. Zahra Taha houdt zich hiermee bezig als coördinator hulpverlening. “Wij hebben zelf niet overal de oplossing voor, maar we kunnen ze wel doorverwijzen naar het juiste adres, bijvoorbeeld als het gaat om juridische ondersteuning, het vinden van winterkleding of hun financiële situatie. We hebben ook een Restoring Family Links-team, vrijwilligers die vluchtelingen helpen familieleden te vinden die ze uit het oog zijn verloren.”

Verder richt het Rode Kruis crisisnoodopvangen in, zoals sporthallen waar vluchtelingen en migranten tijdelijk kunnen verblijven. Taha: “Als ze er in Ter Apel niet uitkomen, kan het COA ons om hulp vragen.” Daarin heeft het Rode Kruis een ondersteunende functie: “Zodra de gemeente het zelf kan, laten wij het los.”

Een andere belangrijke taak voor het Rode Kruis is educatie. Zo geeft zij beginnerslessen EHBO voor basisscholen, cursussen 112 bellen voor kinderen, lessen over natuurrampen, en lessen hulpbereidheid voor middelbare scholieren: wat kun je doen en wat zou je doen in een noodsituatie. Neijboer: “We hebben ook een les over het humanitair oorlogsrecht, dat gaat over de rol van het Rode Kruis in een noodgebied. Zo mogen zij niet worden aangevallen in een oorlogsgebied, omdat ze voor beide partijen hulp bieden. We geven die lessen ook weleens voor verenigingen, bijvoorbeeld studieverenigingen op het gebied van Rechten.”

Het is best een uitdaging om vrijwilligers te werven en te behouden, aldus Neijboer. “Ik denk dat het vroeger wat gewoner was om langdurig vrijwilligerswerk te doen. We hebben wel een aantal twintigers hier, maar jongeren gaan toch vaak verhuizen of stoppen om een andere reden.” De jongeren die vrijwilligerswerk willen doen bij het Rode Kruis, kunnen bijvoorbeeld bij de Studentendesk gaan. Neijboer: “Daarvan zijn er elf in Nederland. Het is net een bestuursjaar, zoals dat ook bij een studentenvereniging kan. Zij organiseren activiteiten die passen bij de werkzaamheden van het Rode Kruis, bijvoorbeeld activiteiten met vluchtelingen in de stad. Ze zoeken ook veel contact met studentenverenigingen, die bij ons een EHBO-cursus kunnen komen doen.”

Jaarlijks organiseert het Rode Kruis het Feest van Erkenning voor haar vrijwilligers. Dat is een feest uit waardering voor alle vrijwilligers, maar mensen die al langer aangesloten zijn, worden extra in het zonnetje gezet. Taha: “We hebben wel vrijwilligers die tien, twintig, of dertig jaar bij ons zijn. Zij krijgen dan een medaille.”